الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

59

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

پايان مىپذيرد در حقيقت خلاصه اى است از بحثهاى اين سوره كه در زمينه مبارزه با شرك و بتپرستى بيان شده و تكميل و توضيح بيشترى روى آنها است ، در حقيقت اين سوره با دعوت به توحيد و مبارزه با شرك شروع و با همان بحث نيز خاتمه مىيابد . نخست در برابر عقائد و ادعاهاى دور از منطق مشركان و بتپرستان ، خداوند به پيامبرش دستور مىدهد كه « بگو پروردگار من مرا به راه راست كه نزديكترين راهها است هدايت كرده است » ( اين راه راست همان جاده توحيد و يكتاپرستى و درهم كوبيدن آئين شرك و بتپرستى است ) ( * ( قُلْ إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ) * ) . جالب توجه اينكه : اين آيه و تعداد زيادى از آيات قبل و بعد با جمله « قل » : « بگو » شروع مىشود ، و شايد هيچ سوره اى در قرآن ، اين اندازه ، اين جمله در آن تكرار نشده باشد ، و اين در حقيقت درگيرى شديد پيامبر ص را در اين سوره با منطق مشركان منعكس مىكند . و نيز راه هر گونه بهانه را بر آنها مىبندد زيرا تكرار كلمه « قل » نشانه اين است كه تمام اين گفتگوها به فرمان خدا و به تعبير ديگر عين منطق پروردگار است ، نه نظرات شخص پيامبر ص . روشن است ذكر كلمه « قل » در اين آيات و مانند آنها در متن قرآن ، براى حفظ اصالت قرآن و نقل عين كلماتى است كه بر پيامبر ص وحى شده و به تعبير ديگر پيامبر ص هيچگونه تغييرى در الفاظى كه بر او وحى مىشد نمىداد و حتى كلمه « قل » را كه خطاب پروردگار به او است ، عينا ذكر مىكرد . سپس اين « * ( صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ) * » را در اين آيه و دو آيه بعد توضيح مىدهد : نخست مىگويد : « آئينى است مستقيم در نهايت راستى و درستى ، ابدى